Column

17 juni 2019

Still face– Still face

Ik zat in de kerk naast mijn dochter en in de draagzak lag haar pleegkindje te slapen. Na verloop van tijd werd hij wakker. Meteen zocht hij de aandacht van mijn dochter en de respons van mijn dochter werd beloond met een glimlach van oor tot oor op zijn gezicht. Als mijn dochter even geen aandacht gaf greep hij met twee handjes naar haar gezicht. Hij leek te zeggen: ‘zie je me wel? Houd je van me? Vind je me lief? ’
Dit tafereel deed me denken aan het ‘still face experiment’ van dr. Edward Tronick. In dat experiment krijgt een moeder de opdracht, na een poosje met het kind gespeeld te hebben, 2 minuten niet op haar kind te reageren. Het kind zit in een stoeltje en de moeder zit recht tegenover het kindje.  Ze moet stil blijven zitten zonder op de baby te reageren. Het kind pikt meteen deze verandering op en probeert op allerlei manieren de aandacht van moeder terug te krijgen. Ze richt beide handen op en lijkt te vragen ‘wat gebeurt er hier?’ Na een poos geen reactie reageert het kind boos, het draait haar hoofdje van de moeder af en wordt onrustig. Het kind ervaart stress. Na die twee minuten reageert de moeder weer. Het kind herstelt zich en gaat weer verder spelen met de moeder.

Zo zoeken wij ook steeds contact met God. En soms ervaren we een ‘still face’ bij God. We maken geluidjes, strekken onze handen uit, soms worden we zelfs boos en draaien we ons van God af. Aangezien we allemaal van ná genesis 3 zijn is het vertrouwen hebben een probleem. We kunnen de ander, zelfs ouders niet meer 100 % vertrouwen. In het geval van dit pleegkindje is dat ook terecht. Maar wat hij niet kwijt raakte was de mogelijkheid en het verlangen om contact te leggen. En dit wel op een heel intensieve manier! En dát was voor mij een woordeloze preek. ‘Worden als een kind’. Als je soms een still face ervaart bij God mag je weten dat dit niet aan God ligt, dat Hij NOOIT Zijn gezicht van je afwendt. Als je dat soms wel zo ervaart is dat je wantrouwen naar God is. Wantrouwen opgedaan in het leven met mensen die je soms teleurstellen, niet die aandacht en zorg geven die je nodig had of hebt. In tegenstelling van mensen is en blijft en zal God altijd 100 % betrouwbaar zijn. Je hoef alleen maar een geluidje te geven en Hij reageert. Vol liefde en compassie. Zijn handen zijn om je heen, op je, onder je. Je zit nog vaster aan Hem vast dan dit kindje in zijn draagzak aan mijn dochter vast zit.
Als dit jongetje nog steeds het vermogen en de wil heeft om contact te maken met een nieuwe verzorger dan mogen we daar een voorbeeld aan nemen en worden als een kind.
Dr Tronick becommentarieerd  Still face experiment met ‘het goede de slechte en de lelijke’. Hij noemt het ‘goede’ de gemeenschappelijke, alledaagse interactieve uitwisseling tussen ouders en baby’s. Het ‘slechte’ verwijst naar tijden van nood waarbij het kind in staat is om hun nood te overwinnen met de hulp van een ouder om hun emoties te reorganiseren. Het ‘lelijke’ verwijst naar die tijden waarin het kind altijd in staat van nood is en de ouder beangstigend of niet in staat is om te reageren. Dit resulteert erin dat er weinig of geen gelegenheid is om de relatie te herstellen.

Het ‘lelijke’ komt bij God nooit voor omdat Hij niet beangstigend is en altijd reageert.
Laten we ons niet boos afkeren van God maar steeds weer een glimlach en een geluidje naar God maken, indien nodig onze handen naar Hem opheffen en dan in vol vertrouwen weten dat God vol liefde naar ons kijkt en voor ons zorgt. Ik spreek uit ervaring. Ooit was ik heel boos op God. Nog nooit heb ik me zo verlaten en hopeloos gevoeld als in die tijd. Totdat…. Ik me weer tot Hem keerde. Met een formuliergebed, dat dan weer wel. Lekker makkelijk en zo kon ik nog even laten weten dat ik boos was: ‘Onze vader die in de hemelen zijt’ was mijn geluidje naar God. En meteen brak de hemel open! Een VADER in de hemel. En ik voelde me weer gezien en geliefd. Al mijn boosheid vloeide weg en we hadden weer contact. Na het ‘slechte’ kwam het ‘goede’. En dat is wat ik jou gun vandaar dat ik deze ervaring graag deel.

 

23 mei 2019

– Alleen kiezen

stemmen 20 mrtVandaag stond ik voor een groep studenten. Ik vroeg wie er niet in de Nederlandse cultuur was opgegroeid. Een jongeman gaf aan in een oosters land zijn jeugd door gebracht te hebben. Op mijn vraag wat voor verschillen hij zag tussen die cultuur en de onze was zijn antwoord kort en bondig: ‘Nederlanders zijn individualistisch’. Deze reactie hoor ik keer op keer van jongeren opgegroeid in een andere cultuur.

Als je een rijtje maakt individualisme versus collectivisme dan hebben beiden hun voor en nadelen. Ik ga dus niet pleiten voor het een of ander maar ook niet, hoe Nederlands, polderen om deze twee stromingen bij elkaar brengen.

Een oud Hollands kinderrijmpje waar ik het collectivisme in lees is de Bibelebontseberg.
‘Op de bibelebontse berg, staat een bibelebonts huis. In dat bibelebontse huis wonen bibelebontse mensen en die bibelebontse mensen hebben bibelebontse kinderen. En die bibelebontse kinderen, eten bibelebontse pap, met een bibelebontse lepel, uit een bibelebontse nap’.

Een heel aantal decennia geleden zag de cultuur er in Nederland min of meer als bovenstaand rijmpje uit.  Je vader kruidenier? Dan werd jij ook kruidenier in het dorp van je familie. Voordeel daarvan is dat je wist waar je aan toe was. Dat dan weer wel.
Met meer nadruk op keuzevrijheid en scholing werd onze maatschappij echter steeds individualistischer. In die mate dat het een oer-Hollandse jongen, opgegroeid in een ander werelddeel, dat als meest opvallend kenmerk van onze maatschappij noemt.

Ondertussen hebben we de wereld onder onze duim om met een muisklik informatie en vertier te vinden. Wat overigens wél collectivisme is alleen noemen we dat nu een ‘bubbel’. Als de zoekmachine in je computer door heeft dat je interesse hebt in bepaalde onderwerpen, zal dat genre jou steeds aangeboden worden.
Handicap is wel dat we keuzes maken niet onder de duim lijken te krijgen. Waar voorheen keuzen te beperkt waren, zijn de keuzes nu grenzeloos. Letterlijk, want buiten studiekeuze moet er ook nog eens gekozen worden in welk land er stage gelopen kan worden.
Grenzeloosheid geeft keuzestress en maakbaarheid geeft dat we er soms niets van durven te maken.

Vandaag mochten we stemmen. In het college van vandaag riep ik de jongelui op om te stemmen. Tegen de individualisering in stelde ik voor om dit sámen te gaan doen. Dit werd enthousiast ontvangen. Helaas had niemand een stempas mee. Aan het eind van het college bleef een student hangen. Toen iedereen weg was vroeg hij: ’Stel, als ik al zou willen stemmen, hoe bepaal ik dan waarop?’ Een jongere in 2019. Met een muisklik kan hij alle informatie krijgen. Maar hij heeft geen idee hoe je keuzes maakt. Dan blijkt dat je met keuzes maken toch behoefte hebt aan leiding. Iemand die je kan spreken, die je om advies kan vragen, die je hoort en ziet. Vroeger stemde je wat je ouders stemden…. Ik heb hem geadviseerd zijn (groot)ouders te vragen wat ze stemmen en waarom ze daarop stemmen. Misschien toch een paar stappen richting collectivisme zetten? Want individualisme kan soms ook betekenen dat je erg op jezelf teruggeworpen bent. ‘Dank voor uw advies, ik weet nu welke stappen ik kan zetten om een keuze te maken’. En blij met dit gesprekje liep ik, alleen, naar de stembus.

– De koning komt!IMG_7511

Dit jaar komt de jarige koning naar Amersfoort, mijn woonplaats.
Hij komt vlak langs ons huis en al enkele weken zie ik werklui bezig op de route. Het hekwerk krijgt een nieuwe lik verf, ze leggen een nieuw grasmat aan, ze planten bollen die de 27e waarschijnlijk een verassing laten zien, ze plaatsen originele bankjes aan bomen en alles straalt één doel uit: welkom koning! Lees verder

 

 

– Is dit het vasten wat Ik verkies?

Steeds meer christenen vasten in de zogenaamde ’40 dagen tijd’, de tijd voor Pasen.20181007_144734
Binnen de protestantse traditie ben ik niet opgevoed met de praktijk van vasten. Maar op een gegeven moment hoorde ik er steeds meer mensen in mijn omgeving over. Vasten is een Bijbels gegeven dus ik ging mezelf na of ik daar dan ook niet aan zou moeten beginnen.
Nu is een externe prikkel als ‘veel mensen doen het’ nooit een goede motivatie dus ik ging op onderzoek uit. Kort gezegd kwam ik op het volgende uit: Doel van vasten is dat je je relatie met God versterkt.  En: dat vasten niet alleen minder eten of te drinken is maar dat je ook bepaalde genotsmiddelen kunt laten staan of andere zaken niet of minder te doen.  Lees verder

 

– Verbonden

20190217_110022Het was op een avond van de kerk. Georganiseerd door catecheten en jongerenwerkers. Iemand gaf aan dat een jongere zich niet verbonden voelde met de gemeente. Hij had een verzoek gedaan in de app-groep opgenomen te worden en zelfs dat was niet gelukt.
Een van de jongerenwerkers ging meteen in zijn telefoon kijken en in de pauze liep hij naar die persoon: ‘Kijk hij staat er wel in, ik weet dan ook niet wat er mis gaat’.  Lees verder

 

–  Nederland vooruitstreven?!

IMG_7503“Ik liep net naar huis. ‘Ik ga je dood maken, geile Chinees’ riep een gast van rond de 16. Twee sneeuwballen tegen m’n rug en later ook tegen mijn raam van de huiskamer. Ik negeer dit soort dingen meestal, maar ben er meer dan klaar mee”.
Zijn dit openingsregels van een spannende roman? Ben je al benieuwd hoe het verder gaat? Lees verder

 

–  Adieu

IMG_3067

“Er is gelegenheid om afscheid te nemen (…)” Deze zin zie je vaak in een rouwadvertentie staan
Maar als je heel veel van iemand houdt dan wil je graag voordat de persoon gestorven is afscheid nemen. Lees verder

 

–  Angstig klimaat

1963

Ik ben in de winter van 1963 geboren en mijn moeder vertelde me: ‘Toen jij geboren werd gingen de ijsbrekers door het Zwarte water’. Ik ben dus met koude voeten geboren en als ik de klimaatgoeroes moet geloven krijg ik straks natte voeten of loop ik op hete kolen. Klimaatverandering. Lees verder

 

–  Voordat je dood bent en nieuw leven

20180718_210128

Ik had een bijzondere week achter de rug vorige week. Een student vroeg tijdens een presentatie van een groepsopdracht:  ‘Wat als je vandaag alleen zou krijgen waar je gisteren voor gedankt hebt?’ Lees verder

 

 

–  Fernweh

We keIMG-20180623-WA0006nnen allemaal het woord heimwee: het gevoel van verlangen naar huis. Of een laagje dieper het gevoel van verlangen naar geborgenheid en zekerheid van het bekende.
Als kind had ik gelukkig niet zoveel last van heimwee.  Een enkele keer en dat was dan als ik me ergens niet helemaal veilig of gewenst ervaarde. Nu noem ik ook wel wat: veilig…gewenst…
Lees verder

 

 

– Geluk

Ik ben gelukkiggeluk en heb een heerlijke morgen gehad.
Lotto gewonnen? Nee, doe ik trouwens niet aan mee.
Jubileum te vieren? Nee, niet eens een verjaardag.
Cadeau gekregen? Niet letterlijk maar wel figuurlijk. Lees verder